Velayet kararı: Türkiye'deki karar Almanya'da, Almanya'daki karar Türkiye'de
Son güncelleme: 22.10.2026
Boşanmış ya da ayrı yaşayan anne babalar velayeti çoğu zaman bir mahkeme kararıyla kanıtlar. Çocuğun Almanya'ya getirilmesi, pasaport başvurusu veya okul ve daire işlemlerinde bu karar istenir. Kararın diğer ülkede nasıl kullanıldığını, hangi belgelerin ve tercümelerin gerektiğini aşağıda adım adım anlatıyorum.
Velayet belgesi nerede karşınıza çıkar?
- Çocuğun Almanya'ya gelmesi (Kindernachzug): Velayet anne babada ortaksa ve çocuk yalnızca Almanya'daki ebeveynin yanına gelecekse, diğer ebeveynin muvafakati veya yetkili bir makamın bağlayıcı kararı gerekir (§ 32 Abs. 3 AufenthG). Türk mahkemesinin velayeti Almanya'daki ebeveyne verdiği karar burada temel belgedir. Ayrıntılar: Almanya'ya aile birleşimi.
- Pasaport ve kimlik: Hamburg'da çocuk için Alman pasaportu çıkarılırken tek velayet sahibiyseniz "Nachweis über alleiniges Sorgerecht" (tek velayet kanıtı) istenir. Ortak velayette, gelmeyen ebeveynin yazılı muvafakati ve kimliği (veya okunaklı kopyası) gerekir. Türk pasaportu için hangi velayet belgesinin istendiğini randevudan önce bağlı olduğunuz başkonsolosluğa sorun.
- Diğer daireler: Ausländerbehörde (çocuğun oturum izni), Standesamt (isim işlemleri), okul kaydı veya Jugendamt da kimin velayet sahibi olduğunu görmek isteyebilir.
1. Türk velayet kararını Almanya'da kullanmak
Ayrı tanıma davası gerekir mi?
Hayır, kural olarak gerekmez. Alman Aile Usul Kanunu'na göre yabancı kararlar özel bir işlem olmadan tanınır; bunun istisnası evlilik davalarıdır (§ 108 FamFG). Bu yüzden boşanma kararı Almanya'da ayrıca tanıtılırken, aynı karardaki velayet hükmü için böyle bir yol yoktur. Lahey Sözleşmesi de bir taraf devlette alınan çocuk koruma önlemlerinin diğer taraf devletlerde kendiliğinden tanındığını söyler (Madde 23). Türkiye için sözleşme 1 Şubat 2017'de, Almanya için 1 Ocak 2011'de yürürlüğe girdi.
Bir daire kararı kabul etmezse ya da ileride tartışma çıkmasını önlemek istiyorsanız, Almanya'da aile mahkemesinden kararın tanınıp tanınmadığının tespitini isteyebilirsiniz (§ 108 Abs. 2 FamFG; Sözleşme Madde 24). Yetkili mahkeme kural olarak çocuğun mutad meskeninin bulunduğu yere göre belirlenir. Hamburg'da hangi mahkemeye başvuracağınızı başvurudan önce mahkemeye veya bir avukata sorun.
Tanıma ne zaman reddedilebilir?
Sözleşme bazı istisnalar tanır: Örneğin acil bir durum yokken çocuğa dinlenme fırsatı verilmemişse ya da tanıma kamu düzenine açıkça aykırıysa (Madde 23 Abs. 2). Alman Federal İdare Mahkemesi de 2012'de aile birleşimiyle ilgili kararlarında yabancı velayet kararlarını inceledi; çocuğun dinlenmemesi önemli bir ölçüt oldu. Pratik sonuç: Kararınızda çocuğun dinlenip dinlenmediği görülüyorsa bu, dosyanızı güçlendirir. Kısa kararı değil, gerekçeli kararın tam metnini alın.
Türkiye'den hangi belgeleri getirmelisiniz?
- Velayet hükmünü içeren mahkeme kararı, gerekçeli tam metin ve kesinleşme şerhiyle (çoğu zaman boşanma kararının kendisi)
- Karar üzerinde apostil: Türkiye'de adli belgeler için apostil şerhini ağır ceza mahkemesi bulunan yerlerdeki adli yargı adalet komisyonu başkanlıkları verir
- Çocuğun doğum belgesi: çok dilli Formül A çoğu zaman tercümesiz kabul edilir
- Daire isterse aile ilişkisini gösteren nüfus kayıt örneği
Tercüme
Alman dairelerinde resmi dil Almancadır. Daire yabancı dildeki belgenin tercümesini ister ve gerekçeli durumlarda onaylı ya da yeminli tercüman tarafından yapılmış tercüme talep edebilir (§ 23 VwVfG). Velayet kararlarında bu neredeyse her zaman beklenir. Tercümede karar metni, kesinleşme şerhi ve apostil birlikte çevrilir; isimler pasaporttaki yazımla aynı tutulur.
2. Alman velayet kararını Türkiye'de kullanmak
Almanya'da verilen velayet kararı (Sorgerechtsbeschluss) Türkiye'de de sözleşme gereği kural olarak tanınır. Ancak kararın Türk nüfus kaydına işlenmesi veya Türkiye'de uygulanması (örneğin çocuğun teslimi) için çoğu zaman Türk mahkemesinde tanıma veya tenfiz davası açılır. Boşanmanın konsolosluk veya nüfus müdürlüğü üzerinden idari tanınmasında velayet, nafaka gibi yan hükümler işlenmez. Hangi yolun sizin için doğru olduğunu bir avukata veya konsolosluğa sorun.
Genellikle gereken belgeler:
- Alman kararı, kesinleşme şerhiyle (Rechtskraftvermerk)
- Karar üzerinde apostil: Hamburg'da Amtsgericht Hamburg'un apostil ve tasdik birimi (Verwaltungsstelle für Apostillen und Legalisationen, Sievekingplatz 1, 20355 Hamburg) apostil verir. Kararı başka bir mahkeme verdiyse hangi birimin yetkili olduğunu önceden sorun.
- Kararın ve apostilin Türkçe tercümesi. Türk makamı tercümenin noter veya konsolosluk onaylı olmasını isteyebilir. Hamburg Başkonsolosluğu'nun yayımladığı yeminli tercüman listesinde yer alıyorum (19.12.2018 tarihli liste); ek onay gerekip gerekmediğini işlemden önce sorun.
3. Velayet ortaksa: muvafakatname
Velayet anne babada ortaksa çoğu işlemde mahkeme kararı yerine diğer ebeveynin yazılı muvafakati istenir. Hamburg'da çocuk pasaportu için bunun formu (Zustimmungserklärung) şehrin sitesinde bulunur. Muvafakatname Türkiye'de bir noterde düzenlenirse Alman dairesi bunun için de apostil ve Almanca tercüme isteyebilir. Hangi şeklin kabul edileceğini belgeyi hazırlatmadan önce daireye sorun; böylece iki kez noter masrafından kurtulursunuz.
Tercümeyi bizimle nasıl yaptırırsınız?
- Kararın, kesinleşme şerhinin ve apostilin fotoğrafını veya taramasını WhatsApp'tan gönderin.
- Hangi sayfaların gerçekten çevrilmesi gerektiğini ve hangi dairede kullanılacağını birlikte netleştirelim.
- Almanya'da kullanım için Almanca yeminli tercümeyi, Türkiye'de kullanım için Türkçe tercümeyi hazırlarım. Ofisim Neumünster'de; Hamburg ve tüm Almanya'ya hizmet veriyorum.
Sık sorulan sorular
Türkiye'de verilen velayet kararı Almanya'da geçerli mi?
Kural olarak evet. Velayet kararları için Almanya'da ayrı bir tanıma davası gerekmez (§ 108 FamFG, 1996 Lahey Sözleşmesi Madde 23). Daireler yine de kesinleşme şerhli kararı, apostili ve Almanca tercümeyi ister.
Boşanma kararım Almanya'da tanınmadıysa velayet hükmü kullanılabilir mi?
Boşanma ile velayet ayrı değerlendirilir. Velayet hükmü için ayrı tanıma işlemi gerekmez; boşanmanın kendisi ise Almanya'da çoğu durumda ayrıca tanıtılmalıdır.
Velayet kararına apostil nereden alınır?
Türk mahkeme kararları için ağır ceza mahkemesi bulunan yerlerdeki adli yargı adalet komisyonu başkanlıklarından; Hamburg mahkeme kararları için Amtsgericht Hamburg'un apostil biriminden (Sievekingplatz 1).
Çocuğumu Almanya'ya getirmek için velayet kararı şart mı?
Velayet ortaksa ve çocuk yalnızca Almanya'daki ebeveynin yanına gelecekse, diğer ebeveynin muvafakati veya yetkili makamın bağlayıcı bir kararı gerekir (§ 32 Abs. 3 AufenthG). Hangisinin yeterli olduğunu temsilcilik ve Ausländerbehörde değerlendirir.
Kaynaklar (19.10.2026'da kontrol edildi): HCCH – 1996 Sözleşmesi taraf devletler · HCCH – 1996 Sözleşmesi Madde 23–24 (sunum) · § 108 FamFG · § 32 AufenthG · § 23 VwVfG · hamburg.de – Reisepass beantragen · Justiz Hamburg – Apostille und Legalisation · Apostil Sözleşmesi uygulama genelgesi · Haufe – BVerwG 2012 yabancı velayet kararları
Not: Bu sayfa genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Bağlayıcı olan her zaman yetkili dairenin bilgisidir.