Almanya–Türkiye miras ve veraset: Erbschein, mirasçılık belgesi, süreler
Son güncelleme: 22.10.2026
Almanya'da yaşayan bir Türk vatandaşı vefat ettiğinde hem Alman hem Türk kuralları devreye girer. Hangi hukukun uygulandığı, hangi belgenin nereden alındığı ve kaçırılmaması gereken süreler.
Hangi hukuk uygulanır?
1929 tarihli Alman–Türk Konsolosluk Sözleşmesi'nin ekindeki Tereke Anlaşması'na göre:
- Taşınır mallar (banka hesabı, araç, eşyalar): ölenin vatandaşı olduğu devletin hukuku – Türk vatandaşı için Türk hukuku.
- Taşınmazlar: bulundukları ülkenin hukuku – Almanya'daki ev Alman, Türkiye'deki tapu Türk hukukuna tabi.
Bu anlaşma AB Miras Tüzüğü'nden önce gelir. Sonuç olarak tek bir miras iki ayrı hukuka bölünebilir; bu yüzden erken hukuki danışmanlık önemlidir.
Almanya'da: Erbschein
Mirasçılık belgesi (Erbschein), ölenin son mutad meskeninin bulunduğu yerdeki Amtsgericht'e (Nachlassgericht) başvurularak alınır. Başvuruda akrabalık ve vasiyet durumu resmi belgelerle ispatlanır ve mahkeme ya da noter önünde yemin yerine geçen beyan verilir. Türkçe belgeler (nüfus kayıt örneği, evlilik belgesi, Türk mirasçılık belgesi) Alman mahkemesine yeminli Almanca tercümeyle sunulur.
Türkiye'de: mirasçılık belgesi
Mirasçılık belgesi (veraset ilamı) sulh hukuk mahkemesi veya noter tarafından verilir. Ancak talep yabancılar tarafından yapılıyorsa veya işte yabancılık unsuru varsa noter veremez; sulh hukuk mahkemesine gidilir. Türkiye'deki taşınmazlar için Türk mahkemeleri yetkilidir.
Almanya'da vefat: ilk işlemler
- Ölüm, en geç izleyen 3. iş günü ölüm yerindeki Standesamt'a bildirilir (çoğunlukla hastane veya cenaze şirketi yapar).
- Standesamt ölüm belgesini (Sterbeurkunde) düzenler. Uluslararası çok dilli ölüm belgesi istemek, Türkiye'deki işlemlerde tercüme ihtiyacını azaltır.
- Cenaze Türkiye'ye götürülecekse uluslararası cenaze pasaportu (Leichenpass) ve konsolosluktan Cenaze Nakil Belgesi alınır.
- Ölüm Türk nüfus kaydına konsolosluk aracılığıyla işletilir.
Apostil ve tercüme
Almanya ve Türkiye Apostil Sözleşmesi'ne taraftır. Türkiye'de kullanılacak Alman mahkeme belgeleri (Erbschein gibi) genellikle apostil ve Türkçe tercüme ister; Almanya'da kullanılacak Türk belgeleri Almanca yeminli tercüme ister. İki yönde de tercümeyi yaparım.
Sık sorulan sorular
Almanya'da ölen Türk vatandaşının mirasına hangi hukuk uygulanır?
1929 Tereke Anlaşması'na göre taşınırlara Türk hukuku, taşınmazlara bulundukları ülkenin hukuku uygulanır.
Mirası reddetme süresi ne kadar?
Almanya'da 6 hafta (yurt dışı bağlantısında 6 ay), Türkiye'de 3 ay. Süreler ayrı ayrı işler.
Erbschein nereden alınır?
Ölenin son mutad meskeninin bulunduğu yerdeki Amtsgericht'ten (Nachlassgericht).
Türkiye'de mirasçılık belgesini noter verebilir mi?
Talep yabancı unsurlu ise hayır; bu durumda sulh hukuk mahkemesine başvurulur.
Kaynaklar (Ekim 2026): Justiz NRW – Internationales Erbrecht · § 1944 BGB – Ausschlagungsfrist · § 343 FamFG – Zuständigkeit Nachlassgericht · Türk Medeni Kanunu (4721)
Not: Bu sayfa genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Bağlayıcı olan her zaman yetkili dairenin bilgisidir.